Thái hậu Dương Vân Nga

Normal 0 false false false MicrosoftInternetExplorer4

 THÁI HẬU DƯƠNG VÂN NGA

KHÔNG CHỈ LÀ VỢ CỦA HAI VUA

                                                                                               

                                                                                         Nguyễn Anh Đào

 

Mọi người chỉ mới nghe nói bà Dương Vân Nga là hoàng hậu của hai vị vua là Đinh Tiên Hoàng và Lê Đại Hành. Nhưng theo một số tài liệu không phải là chính sử cùng với những lời truyền miệng dân gian vùng Hoa Lư Ninh Bình thì bà Dương Vân Nga là vợ của những ba vị vua. Theo nhà nghiên cứu sử học Đinh Công Vỹ thì ngay cái tên Dương Vân Nga cũng chỉ là cái tên văn nghệ do các nhà viết kịch bản sáng tạo ra để dựng vở diễn. Còn tên thật của bà thì không phải như thế.

 


 

                Thái hậu Dương Vân Nga - Vai diễn cải lương

 

Trở lại quá khứ cách đây hơn một nghìn năm.

 Ngô Quyền sau khi đánh thắng quân Nam Hán (939) ông lên ngôi vua. Ngô Vương có hai người con trai là Ngô Xương Ngập và Ngô Xương Văn. Lúc sắp mất năm 47 tuổi ông đã giao quyền cho người em vợ là Dương Tam Kha nhờ phò giúp người con thứ hai là Xương Văn lên kế vị. Xương Văn đã mời cả anh là Xương Ngập cùng làm vua. Một nước có hai vua cùng trị vì nhưng thực chất quyền hành nằm trong tay Dương Tam Kha do đó dẫn đến nước loạn 12 sứ quân nổi lên cát cứ khắp nơi.

Dương Tam Kha lại có người con gái là Dương Thị Ngọc Vân nổi tiếng xinh đẹp đã gả cho Nam Tấn Vương Ngô Xương Văn. Hai người đã sinh ra Ngô Nhật Khánh là một trong số 12 sứ quân đóng ở Đường Lâm là bản quán của họ Ngô. Năm 976 Đinh Bộ Lĩnh đi đánh dẹp bức hàng Ngô Nhật Khánh rồi lấy luôn mẹ Khánh là Dương Thị Ngọc Vân đem về lập làm hoàng hậu. Còn Nhật Khánh thì chạy vào Chiêm Thành. Như vậy trước khi là vợ của Đinh Tiên Hoàng Ngọc Vân đã là hoàng hậu vua Ngô Nam Tấn Vương.

Trong lịch sử nhân loại các mỹ nhân sau trở thành mẫu nghi thiên hạ chỉ có số ít lấy hai vua. Nữ hoàng Cleopac là vợ Xê da sau lại kết duyên với Ăng toan. Dương Quý Phi từ tình duyên với con Đường Minh Hoàng là Thọ Vương Mao sau đó lại là Hoàng hậu của vua bố. Võ Hậu lúc đầu là vợ Đường Thái Tôn sau lại là vợ của Cao Tôn con Thái Tôn.  Công chúa Ngọc Bình là vợ vua Tây Sơn Quang Toản sau lại là vợ vua Gia Long (vì bị ép buộc). Nhưng Dương Thái Hậu thì đã phá kỷ lục về lấy những ba ông vua làm chồng.

Còn mối tình của Dương Hậu với Lê Hoàn? Có tài liệu nói quan hệ giữa Lê Hoàn với Ngọc Vân không phải có từ khi họ gặp nhau ở Hoa Lư mà trước đó khi Lê Hoàn còn hàn vi ở Châu Ái (Thanh Hóa) hai người đã có tình duyên với nhau. Đinh Liễn là con cả của Đinh Bộ Lĩnh về Châu Ái mộ binh đã tuyển Lê Hoàn. Lê Hoàn trở thành nhân vật chí cốt của quý tộc Đinh được phong chức Thập đạo tướng quân. Đây cũng là dịp để hai người nối lại tình duyên cũ. Tống sử tả về Lê Hoàn như sau: "Con người mắt lé nhưng hung hãn có chí vác cả núi ngăn cả bể (Phục sơn trở hải)" một con người mạnh mẽ đầy chất đàn ông và lại tài hoa văn nghệ. Khi xem các ca nữ múa hát Lê Hoàn đã nhảy vào cùng múa hát theo. Những cá tính đặc biệt đó của Lê Hoàn đã làm cho Dương Thị Ngọc Vân say đắm.

Sau vụ án kinh hoàng chấn động thành Hoa Lư năm 979 hai cha con Đinh Bộ Lĩnh và Đinh Liễn bị đầu độc chết dư luận dân gian vùng Hoa Lư cho là Dương Hậu đã thông đồng với Lê Hoàn giết cha con vua Đinh vừa để nối lại mối tình cũ vừa để trả thù họ Đinh trước đây đã đánh dẹp sứ quân của Ngô Nhật Khánh. Dương Thái Hậu đem áo bào khoác vào người Lê Hoàn mời lên ngôi là công việc cuối cùng của hai người. Sự kiện này đã được nói đến trong hội thảo về Định Quốc công Nguyễn Bặc ở Ninh Bình do Giáo sư Trương Thâu trình bày.

Trong bản chữ Nôm "Hoa Lư tự sự" phổ biến ở Ninh Bình có đoạn:

"Dương Thị Vân phản bội chồng

Từ lâu vốn đã tư thông Lê Hoàn

Đặt mưu hiểm lập chước gian

Đầu độc giết chết Tiên Hoàng cha con

Đỗ Thích chi nội hậu quan

Đi tuần về thấy tâm can hãi hùng

Nhảy ngay lên mái điện rồng

Bụng đói miệng khát long đong ba ngày

Trời mưa hứng nước giơ tay

Triều thần hô hoán lôi ngay xuống đình

Đổ cho tội thị Đình Đình

Để Lê gia xuất thánh minh trị vì...".

Theo đoạn lục bát trên thì Đỗ Thích một viên hoạn quan chi nội chuyên hầu hạ vua Đinh đi tuần về nhìn thấy bố con Đinh Bộ Lĩnh bị giết sợ quá vội leo lên náu trên mái điện chỗ máng nước ba ngày đói khát thấy trời mưa giơ tay hứng nước để uống các cung nữ nhìn thấy liền bị phát giác lôi xuống và xử tội chết.

 

              Cán bộ lãnh đạo phường Vân Cơ Tp Việt Trì thắp hương trước đền thờ Vua Đinh                                          tại cố đô Hoa Lư ngày 7 - 3 / 2010 (Ảnh Nguyễn Anh Đào)

Nhưng trong chính sử thì nói Đỗ Thích nằm mơ nuốt sao vào bụng điềm báo sẽ lên ngôi vua do đó đã bỏ thuốc độc cho cha con Bộ Lĩnh chết để cướp ngôi. Điều đó thật hoang đường không có cơ sở thực tế nào. Vì chưa bao giờ một tên hầu cận lại giết vua để lên ngôi được trong khi triều đình ổn định vua quan đồng lòng. Sau vụ này Quốc Công Nguyễn Bặc đã cho lính băm nát thi thể Đỗ Thích rồi đem phân phát cho cả nước cùng ăn. Mọi người tranh nhau nuốt - (Theo Đại Việt sử ký Toàn thư).

Ở cố đô Hoa Lư trước kia thờ Dương Thái Hậu chung với Đinh Tiên Hoàng. Khi rước kiệu đặt bài vị Dương Hậu ngồi giữa hai bên là vua Đinh và vua Lê. Đến thời Lê Thái Tổ Hiệp trấn Thanh Hóa Lê Thúc Hiển phụng mệnh về Hoa Lư làm quốc lễ đã sai rước tượng Dương Thái hậu sang đền thờ Lê Hoàn. Và đền thờ vua Lê hạ thấp hơn đền thờ vua Đinh vì cho rằng Lê Hoàn được ngôi không chính danh. Trán tượng Lê Hoàn có khắc chữ Vương còn trán tượng vua Đinh thì khắc chữ Đế. Ở bên ngoài còn có tượng Đỗ Thích để người dân đến cầm roi cầm gậy đánh như kiểu người Trung Quốc đánh tượng Tần Cối vì tên này làm hại Nhạc Phi thời Tống. Nhưng khi biết Đỗ Thích không phải thủ phạm gây ra cái chết của cha con vua Đinh ông ta có thể bị oan nên người dân đã đem chôn tượng xuống đất.

Trong đền thờ vua Lê tượng Dương Thái Hậu được đặt bên trái tượng Lê Hoàn. Nhìn ở ba góc độ thấy thần sắc bà thể hiện ba tâm trạng khác nhau. Nhìn chính diện thì đoan trang nghiêm nghị tỏ ra là bậc mẫu nghi thiên hạ. Nhìn từ ngoài vào thấy vẻ mặt tươi tắn khẽ hé cười như giễu cợt. Nhìn nghiêng từ bên trong thấy có nét mặt gượng gạo u buồn. Qua bức tượng này cho thấy cuộc sống nội tâm phức tạp của Dương Thái Hậu một phụ nữ Việt Nam tài sắc mà ngay từ khi mới cất tiếng khóc chào đời đã có một đạo sĩ tiên đoán qua lời ru:

"Nín đi thôi! Nín đi thôi!

Lớn lên gánh vác cả đôi sơn hà".

Đoán như thế cũng đã là tài nhưng Thái Hậu không chỉ gánh vác có hai sơn hà mà phải là ba sơn hà mới đúng.

đỗ đồ đệ

Hôm nay vào nhà bác có chiêu đãi cả nhạc. Thích thật. Khối nhà văn trẻ mơ.

nguyenanhdao

Cám ơn Cầm Sơn.
Rất nhất trí với ý kiến của anh. Lịch sử có nhiều chỗ cần phải viết lại để đảm bảo tính trung thực của nó.

Cầm Sơn

Lịch sử cần được công bằng trung thực. Lâu nay người ta cứ xuyên tạc tô hồng hoặc bôi nhọ để tôn vinh hoặc hạ thấp người này kẻ kia cái đó chỉ là ý đồ chính trị đen tối. Hồi còn nhỏ em được học: " Phan Lâm mãi quốc triều đình khí dân". Nhưng bây giờ người ta đang dựng tượng cụ Phan Thanh Giản. Hoặc trường hợp của Nguyễn Hữu Bài và Ngô Đình Khả chúng em cũng đươch học là kẻ bán nước nhưng ở Huế dân gian lại có câu:" Đầy vua không Khả đào mả không Bài". Cám ơn nhà giáo đã tìm tòi khám phá thêm một tư liệu và em cho rằng tư liệu của Bác có vẻ đáng tin cậy hợp lý hơn!
Bác chuyển sang nghiên cứu Lịch sử để thành nhà sử học khéo lại hay đấy!

xuanthu

Kính gửi bác NAĐ

Du lịch Hoa lư không bằng du lịch trên blog của bác NAĐ. Cái này mà tân nhà văn nào đó có được thì tuyệt sẽ có nhiều tác phẩm ra trò.
Sao đàn bà họ tài thế bác nhẩy?

nguyenanhdao

Cám ơn luuminhphuong đã vào xem. Chú sẽ có một số bài như thế để đưa lên trang Người ven sông. Minh Phương thỉnh thoảng mở xem nhé!

luuminhphuong

Cháu thích tìm hiểu về những vấn đề như thế này. Các sách giáo khoa viết Lê Hoàn trung quân đã trung quân thì sao lại lấy vợ của vua cũ.
Cám ơn chú nhiều.