Đàn bà trong phủ chúa

                               Sắc đẹp và bản lĩnh

          Chúa Trịnh Sâm có khoảng 400 vợ nhưng nổi tiếng chỉ có 3 người. Đó là chính phi Hoàng Thị Khoan người xinh đẹp tỏa hương thơm nên được gọi là Ngọc Hương. Tuy được Chúa yêu chiều nhưng nàng Khoan chỉ sinh được hai cô con gái là Ngọc Anh và Ngọc Lan. Mà trong xã hội phong kiến đã là phi tần mà không có con giai thì dẫu xinh đẹp đến đâu  vị thế cũng không có gì đảm bảo.

alt

          Người thứ hai là thứ phi Dương Ngọc Hoan. Ngọc Hoan không có tài sắc gì song nhờ có chị gái là cung tần của Trịnh Doanh tức bố Trịnh Sâm nên được kén vào cho Trịnh Sâm. Vì vậy nàng sống lạnh lẽo cô quạnh không được Sâm đoái hoài đến. Một đêm Ngọc Hoan nằm mơ thấy một vị thần đưa cho một tấm đoạn vẽ hình đầu rồng. Không hiểu là điềm gì nàng hỏi hoạn quan Khê Trung hầu. Ông này nói đó là điềm sinh chúa.

Hôm sau Trịnh Sâm cho vời Ngọc Khoan. Viên hoạn quan cố ý nghe lầm liền đưa Dương Ngọc Hoan đến. Thấy nàng Sâm có vẻ không thích nhưng không nỡ đuổi. Sau đêm đó Sâm gọi quan thị đến trách mắng. Khê Trung hầu đành chối quanh cho rằng mình nghe nhầm Khoan lại tưởng là Hoan. Và cũng sau lần đó Ngọc Hoan có thai rồi sinh ra Trịnh Tông.

          Người thứ ba là Đặng Thị Huệ. Huệ quê làng Phù Đổng huyện Đông Anh Bắc Ninh nay thuộc Hà Nội vốn con nhà dân thường là một nữ tỳ hầu hạ trong phủ chúa. Huệ rất xinh đẹp và duyên dáng lại có tài mẹo  quyến rũ đàn ông. Một hôm Huệ bưng một khay hoa đến trước mặt Chúa. Thấy Huệ mắt phượng mày ngài vẻ người hấp dẫn Trịnh Sâm liền đem lòng yêu mến đặc biệt. Nói về cách giao tiếp cùng bí thuật chốn phòng the thì tất cả những người vợ của Chúa đều không ai bằng. Với cung nữ khác chỉ vài lần là Chúa chán. Nhưng với Huệ chỉ một lần ân ái Trịnh Sâm đã cảm thấy mê mệt và như gắn chặt với nàng. Từ đó Huệ nói gì Sâm đều nghe và có việc gì Chúa cũng nói với Huệ. Thị Huệ được sống cùng một nơi với Chúa. Bữa ăn có Huệ Chúa ăn mới ngon miệng. Xe kiệu quần áo của Huệ đều được sắm sửa như đồ dùng của Chúa. Từ một nô tỳ Huệ được phong chức Tiệp dư rồi Tư dung và cao nhất là Tuyên phi. Từ đó Thị Huệ ngày càng lộng hành. Hễ có chuyện không vừa ý là xây xẩm mặt mày kêu khóc thảm thiết khiến Chúa rối lòng.

            Trịnh Sâm có viên ngọc dạ quang chiến lợi phẩm của một trận đánh phương Nam vẫn treo ở đầu khăn làm đồ trang sức. Một hôm Thị Huệ lấy tay mân mê viên ngọc. Chúa nói:
          - Nhè nhẹ tay kẻo sây sát!
          Thị Huệ liền ném viên ngọc xuống đất tru tréo kêu khóc:
         - Ngọc này chả là cái gì sất! Chẳng qua sai người vào Quảng Nam kiếm trả Chúa hạt khác là cùng. Sao Chúa nỡ trọng của khinh người làm vậy?
         Đoạn Thị Huệ bỏ ra ở cung khác từ chối không gặp Chúa nữa. Trịnh Sâm phải dỗ dành mãi Huệ mới chịu làm lành.
         Tuy sớm tối bên Chúa nhưng Huệ lâu có thai mặc dù uống đủ sâm nhung quế phụ rồi sai người lễ bái khắp các đền chùa mong sinh con thánh. Năm Đinh Dậu (1777) Huệ sinh con trai đặt tên là Cán được Chúa rất cưng chiều.

        Nhưng con của Ngọc Hoan là Trịnh Tông lúc này đã 15 tuổi. Sâm vì không yêu Ngọc Hoan nên không muốn lập Tông làm Thế tử. Nhân đó Thị Huệ tìm được người có thế lực trong phủ là Huy quận công Hoàng Đình Bảo rồi câu kết với người này để mưu phế Trịnh Tông lập Trịnh Cán lên ngôi chúa.
        Trịnh Tông thấy Chúa lạnh nhạt với mình lại biết được âm mưu của Đặng Thị Huệ và Quận Huy nhân Trịnh Sâm ốm nặng sắp chết phe Trịnh Tông liền bàn kế định bắt giam hai mẹ con Thị Huệ để giành ngôi chúa về mình. Không ngờ Trịnh Sâm lại khỏi bệnh việc bại lộ. Tông bị biếm truất làm con thứ và cùng mẹ là Ngọc Hoan bị tống giam. Phải đến khi Thái phi tức mẹ Trịnh Sâm xin cho mới được thả. Từ đó phe cánh của Thị Huệ ngày càng mạnh lấn át triều đình nhà Chúa.
        Thị Huệ hối thúc Trịnh Sâm lập Cán lên ngôi Thế tử. Bề tôi của Trịnh Sâm cũng a dua hùn vào. Nhưng vì Thái phi can ngăn nên Sâm chưa quyết. Cuối cùng do thúc giục của Huệ Trịnh Sâm lập Cán làm Thế tử dù Cán lúc này mới lên năm tuổi. Sâm dùng Quận Huy làm thầy dạy Cán.
         Trịnh Sâm bị bệnh trĩ luôn ở trong cung không bao giờ đi ra ngoài. Đặng Tuyên phi nhân cơ hội liền tự ý xếp đặt công việc gài tay chân giữ những cương vị then chốt trong phủ chúa. Lại sớm tối cặp kè với Hoàng Đình Bảo toan tính mọi việc. Vì thế trong dân chúng lan truyền câu:
Trăm quan có mắt như mờ
Để cho Huy quận vào sờ chính cung
.
          Năm Tân Sửu (1781) bệnh tình của Sâm nặng thêm và qua đời. Thị Huệ thông đồng với Quận Huy lập Cán lên ngôi chúa. Tuyên phi nghiễm nhiên trở thành người điều khiển triều chính giúp con. Lòng người lo sợ từ phủ chúa ra kinh thành tới thôn dã ai cũng biết chắc hoạ loạn sẽ xảy ra.

          Quả như vậy. Tháng 10 năm Tân Sửu (1781) binh lính Tam phủ nổi loạn truất ngôi Cán đập phá nhà cửa giết Hoàng Đình Bảo cùng thân thuộc phe cánh. Họ đón Trịnh Tông lên ngôi vương phong là Nguyên soái Đoan Nam vương. Phe cánh Đặng Thị Huệ bị truy lùng và trả thù. Huệ bị truất xuống thứ nhân. Hôm việc biến xảy ra Đặng Thị Huệ khiếp sợ quá phải thay đổi quần áo nấp ở hậu cung. Trịnh Cán bị giáng xuống làm Cung quốc công rồi hơn tháng sau thì phát bệnh chết.
        Trịnh Tông lên ngôi Dương Ngọc Hoan được phong Thái phi liền sai người bắt Tuyên phi Đặng Thị Huệ hỏi tội buộc Huệ phải lạy tạ. Tuyên phi không chịu lạy Thái phi bèn sai hai thị nữ đứng kèm hai bên níu tóc Tuyên phi rập đầu xuống đất nhưng Huệ vẫn nhất định không chịu lạy mà cũng không nói nửa lời. Thái phi giận quá đánh đập một hồi nhổ nước bọt vào đầu vào mặt rồi đem giam vào nhà Hộ Tăng ở vườn sau. Tại đây Đặng Thị Huệ bị làm tình làm tội cực kỳ khổ sở.

         Một bữa Huệ trốn ra khỏi cửa Tuyên Vũ chạy đến bến đò phố Khách thì bị quân lính đuổi kịp. Khi giáp mặt với Thái Phi Thị Huệ nói: “Sao bà không nghĩ lại thân phận mình khi bị Chúa bỏ rơi. Rồi chuyện xẩy ra năm Canh Tý (1780 tức việc phe cánh Trịnh Tông định đoạt ngôi chúa bị bại lộ) lúc đó nếu tôi cũng ra tay thì bà sẽ ra sao?”. Bấy giờ Ngọc Hoan mới thôi.
        Sau một thời gian bị giam giữ ngặt Thị Huệ được cho làm cung tần nội thị vào Thanh Hóa hầu hạ lăng tẩm chúa Trịnh Sâm. Ở đây Thị Huệ ngày đêm gào khóc xin được chết theo chồng. Đến ngày giỗ của chúa Trịnh Sâm Tuyên phi uống thuộc độc mà chết.

         Một người đàn bà tài sắc tuyệt vời như Đặng Thị Huệ lại muốn tranh giành quyền lực mưu đồ chính trị nhưng đã thất bại vì Tuyên phi thiếu bản lĩnh tàn bạo của một Võ Tắc Thiên. Mà trên chính trường để giành lấy quyền lực thì sắc đẹp và mẹo thuật quyến rũ đàn ông chưa thể cho là đủ. Đành rằng thiên hạ đã có câu: “Mỹ nhân tự cổ như danh tướng”.